Sprzedaż samochodu kończy się nie w momencie, gdy dostaniesz pieniądze, ale gdy wszystkie formalności są załatwione. Zaniedbanie ich bywa kosztowne: mandaty za cudze wykroczenia, nieoczekiwane pisma z urzędu czy spór o to, kto odpowiada za auto. Poniżej znajdziesz uporządkowaną listę kroków – od dokumentów przed spotkaniem po czynności po sprzedaży. Przepisy czasem się zmieniają, dlatego przy terminach i opłatach zawsze warto sprawdzić aktualny stan na stronie gov.pl lub zapytać w wydziale komunikacji.
Dokumenty, które musisz mieć przy sobie
- Dowód osobisty – jako właściciel auta potwierdzasz tożsamość i dane w umowie.
- Dowód rejestracyjny – podstawowy dokument pojazdu. Jeśli jest zgubiony, trzeba wystąpić o wtórnik w wydziale komunikacji.
- Karta pojazdu – o ile została wydana (w przypadku pojazdów rejestrowanych po 2015 roku zwykle jej nie ma).
- Kluczyki i piloty – wszystkie komplety, także zapasowe.
- Polisa OC – przyda się do ustalenia, kiedy kończy się ubezpieczenie i jak je rozliczyć.
- Książka serwisowa i faktury – nie są obowiązkowe, ale potwierdzają historię auta i pomagają utrzymać cenę.
Jeśli auto ma kilku współwłaścicieli, w umowie powinni się podpisać wszyscy albo mieć pełnomocnictwo. Gdy auto należy do firmy, sprzedaż odbywa się na podstawie faktury lub umowy podpisanej przez osoby uprawnione do reprezentowania firmy.
Umowa kupna-sprzedaży
Choć przepisy nie zawsze wymagają formy pisemnej, umowa na papierze jest podstawą bezpieczeństwa obu stron. Powinna zawierać: dane sprzedającego i kupującego (imię, nazwisko, adres, numer PESEL lub seria i numer dowodu), dane pojazdu (marka, model, rok produkcji, numer VIN, numer rejestracyjny, numer dowodu rejestracyjnego), stan licznika w dniu sprzedaży, cenę oraz sposób zapłaty, a także datę i miejsce zawarcia umowy. Dobrze, by zawierała też zapis, że kupujący zapoznał się ze stanem technicznym pojazdu.
Zawsze sporządź co najmniej dwa egzemplarze – po jednym dla każdej strony. Dokładnie przeczytaj numer VIN i numer rejestracyjny, bo literówka potrafi sprawić kłopoty przy późniejszej rejestracji. Jeśli sprzedajesz auto w skupie, taką umowę przygotowujemy my, a Ty ją sprawdzasz i podpisujesz; opisaliśmy to na stronie jak działamy.
Płatność i potwierdzenie
W umowie zapisz sposób zapłaty. Przy przelewie sprawdź, czy kwota rzeczywiście jest zaksięgowana na Twoim koncie, zanim wydasz auto i dokumenty – nie opieraj się na zrzucie ekranu od kupującego. Przy płatności gotówką przelicz banknoty i, jeśli to duża kwota, rozważ zrobienie tego w banku lub przy wpłatomacie. Szerzej opisaliśmy to w artykule bezpieczna sprzedaż samochodu i jak uniknąć oszustw.
Ubezpieczenie OC po sprzedaży
Obowiązkowe ubezpieczenie OC przechodzi z mocy prawa na nabywcę pojazdu, więc po sprzedaży nie musisz opłacać kolejnych rat za to auto. Dobrą praktyką jest jednak niezwłoczne poinformowanie ubezpieczyciela o sprzedaży – dołącz kopię umowy. Dzięki temu unikniesz niejasności, kto odpowiada za polisę, oraz możesz ubiegać się o zwrot składki za niewykorzystany okres, jeśli warunki Twojej polisy to przewidują. Jeżeli auto miało także AC lub assistance, te umowy zwykle wygasają lub wymagają osobnego rozliczenia – zapytaj swojego ubezpieczyciela.
Zawiadomienie o zbyciu pojazdu
Zgodnie z przepisami o ruchu drogowym zmiana właściciela musi zostać zgłoszona do właściwego organu rejestrującego (wydział komunikacji). Obowiązek dotyczy zarówno nabywcy, jak i zbywcy, a termin wynosi obecnie 30 dni od daty zdarzenia. Zawiadomienie można zwykle złożyć w urzędzie lub elektronicznie przez portal gov.pl. Pamiętaj, że dopóki w ewidencji figuruje poprzedni właściciel, bywa on adresatem mandatów czy korespondencji dotyczącej auta – dlatego nie odkładaj tej sprawy.
Jeśli sprzedajesz auto w skupie, formalności po stronie kupującego (rejestracja lub zgłoszenie nabycia) bierzemy na siebie, a Tobie podpowiadamy, co zrobić po swojej stronie. Warto zachować kopię umowy i potwierdzenie złożenia zawiadomienia.
Tablice rejestracyjne
Tablice rejestracyjne są przypisane do pojazdu, nie do właściciela. Przy zwykłej sprzedaży zostają więc na aucie – nie musisz ich zdawać ani odkręcać. Inaczej jest, gdy pojazd jest wyrejestrowywany, np. po demontażu na stacji – wtedy tablice zdaje się w wydziale komunikacji zgodnie z jego wskazówkami.
Podatki: PCC i PIT
Podatek od czynności cywilnych (PCC) w wysokości 2% wartości rynkowej pojazdu płaci co do zasady kupujący w terminie 14 dni od zawarcia umowy. Sprzedający zasadniczo nie płaci PCC, ale odpowiada za poprawność danych w umowie. Z kolei podatek dochodowy (PIT) może dotyczyć sprzedającego, jeśli sprzedaje auto przed upływem 6 miesięcy od końca miesiąca, w którym je nabył – wtedy przychód należy rozliczyć. Po tym okresie sprzedaż auta prywatnego co do zasady nie rodzi obowiązku podatkowego, chyba że jest częścią działalności gospodarczej. W razie wątpliwości skonsultuj się z doradcą podatkowym lub urzędem skarbowym.
Lista kontrolna sprzedającego
- Zbierz dowód rejestracyjny, kartę pojazdu (jeśli jest), kluczyki, polisę OC i dokumenty serwisowe.
- Przygotuj dwa egzemplarze umowy i sprawdź VIN oraz numer rejestracyjny.
- Zapisz w umowie stan licznika, cenę i sposób płatności.
- Upewnij się, że pieniądze są u Ciebie, zanim wydasz auto.
- Zrób kopię umowy i dokumentu tożsamości kupującego.
- Poinformuj ubezpieczyciela o sprzedaży i dołącz kopię umowy.
- Złóż zawiadomienie o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie.
- Usuń swoje dane z systemu multimedialnego i aplikacji powiązanych z autem.
Chcesz sprzedać auto i mieć pewność, że formalności zostaną wykonane poprawnie? Skontaktuj się z nami – przygotujemy umowę, wycenimy samochód w około 30 minut i pomożemy w sprawach po stronie kupującego. Zobacz też, jak porównać różne sposoby sprzedaży auta w Tarnowskich Górach.